Hierdie is die LitNet-argief (2006–2012)
Besoek die aktiewe LitNet-platform by www.litnet.co.za

This is the LitNet archive (2006–2012)
Visit the active LitNet platform at www.litnet.co.za


 
Menings | Opinion > Rubrieke | Columns > Afrikaans

Afrikaans


<< 1 2 3 4 5 >>

Bok-afrigter: storie van hartseer, maar ook van hoop
Jason Lloyd - 2011-11-22
Die storie van Peter de Villiers as Bok–afrigter – nog tot volgende maand (?) – is ’n storie van hartseer, maar ook van hoop en blydskap. Toe hy vier jaar gelede die geleentheid gekry het – weliswaar op omstrede wyse – is hy vanuit die staanspoor uitgeskel as ’n “transformasie-afrigter”. Die rede vir dié beskuldiging moet ook deels op die brood van die rugbybaas, Oregan Hoskins, gesmeer word, omdat hy gesê het Div se aanstelling...

Alle mense is stories
Jason Lloyd - 2011-11-16
Dit is ’n bekentenis of belydenis wat ek teenoor Jakes Gerwel moet doen omdat ek die verhaal oor ’n uitsonderlike inwoner van Somerset-Oos nog nooit geskryf het nie. Die besoek aan Somerset-Oos wat dié belofte voorafgegaan het, het so begin. Dit was 22h00 op 15 April 2009 en ek het pas my kamer in die Somerset Hotel in Somerset-Oos oopgesluit. Soos die skrywer Alan Paton in 1946 in sy hotelkamer in Noorweë aangekom het en gaan sit het en begin skryf het, net so het ek ook...

Die rustelose kind van Worcester: ’n digter sonder erkenning
Michael le Cordeur - 2011-10-13
Dis tyd dat die uitgewers hul trots in hul sak steek en die erkenning aan Floris Brown gee wat hom toekom. Of gaan ons, soos in die geval van ’n ander reus en bruin gemeenskapsdigter, Adam Small, wag totdat dit reeds te laat is? Michael le Cordeur het Saterdag ’n lesing gelewer by die Versindaba op die kampus van die US waarin hy geargumenteer het dat Brown as digter reeds wasdom bereik het, miskenning ten spyt. Floris Brown na sy optrede in Zuid-Afrikahuis in Amsterdam Ek...

Die droom van die armes
Jason Lloyd - 2011-10-11
Untitled Document Twee beelde van (chroniese) armoede het my weer eens gekonfronteer – iets wat miskien met ons almal behoort te gebeur – met dié vraag: Wat gaan van hierdie land word as die droom van ons armes sterf? Twee maande gelede het die tragiese verhaal van oom Dan (59) by my kom spook. By die huis op Uitenhage het hy te voorskyn gekom. Geklee in ’n stukkende verkeersbeampte-baadjie, ’n verbleikte swart Telkom-T-hemp en ’n (vuil) kakie kortbroek. Hy...

Zuma was nog nooit die ''ware Jakob'' nie
Jason Lloyd - 2011-10-04
Untitled Document President Jacob Zuma se leierskap laat veel te wense oor. Reeds daarom is dit veilig om te impliseer dat hy nie die “ware Jakob” is nie. Sy strategiese-leier-eienskappe skiet in baie opsigte heeltemal te kort. Zuma se onlangse optrede in die parlement deur belangrike vrae van die opposisie te systap – nogal met die hulp van die Speaker – is baie kommerwekkend en bewys sy gebrek aan ware leierskap. Wanneer daar van Zuma verwag word om ferm op te tree,...

Welvaartbelasting
Jason Lloyd - 2011-08-30
Die meerderheid wit mense (en veral Afrikaners) toon geen begrip van, berou oor en respek vir die kroniese skade wat slawerny, kolonialisme en apartheid aan swart mense (in die breë generiese sin) aangerig het nie. Die klank, toon en aard van die reaksies van wittes op emeritus aartsbiskop Desmond Tutu se voorstel dat wittes self leiding moet neem met ’n “welvaartsbelasting”, is ’n bewys daarvan. Die reaksie veral in die Afrikaanse media is ’n stortvloed kritiek...

Mondli Makhanya het nie ’n gewete nie. Hy moet bedank.
Jason Lloyd - 2011-08-25
Untitled Document Mondli Makhanya is ’n kat met nege lewens, wat al lankal moes bedank het. Trouens, hy moes al by drie geleenthede bedank het, maar hy het nie. Tydens dié geleenthede moes drie rubriekskrywers en ook ’n waarnemende redakteur in die swaard val waarin Makhanya ook moes geval het. Nie eens die jongste mediastorm wat losgebars het nadat die rubriekskrywer Eric Myeni vir City Press-redakteur Ferial Haffajee aangeval het in ’n rubriek in die Sowetan het die...

Bloedoffers vir spraakvryheid
Jason Lloyd - 2011-08-02
Untitled Document Wat is die ergste wat met ’n skrywer of digter kan gebeur? Natuurlik sal menige mense die maklike en ook baie hartseer antwoord – die dood – as antwoord gee. In baie gevalle is die dood egter die beste uitweg. Dit spaar die menslike siel aanhoudende pyn en vernedering. Ook marteling, wat soms in die afwesigheid van die dood onuitwisbare merke en skade laat. Met die moontlike gevolge van die konsep-wetsontwerp op die beskerming van inligting en die dreigende...

Die pad na versoening is lank ...
Michael le Cordeur - 2011-07-27
Untitled Document Dit het die afgelope tyd weer eens duidelik geword dat die pad na versoening besonder lank is en daar sal nog baie water (en trane) in die see loop voordat ons na onsself kan verwys as die reënboognasie waarvan Desmond Tutu gedroom het en wat Madiba ons gevra het om te bou. Dié van u wat onlangs my lesing by die SA Akademie se simposium op Potchefstroom bygewoon het, sal onthou dat ek gepraat het oor: ’n Postapartheid-onderwysstelsel vir die nuwe Suid-Afrikaanse...

Colour(ed) TV behoort verwelkom te word as 'n begin tot erkenning
Jason Lloyd - 2011-07-26
Untitled Document Konsensus onder bruines oor die verskyning van Colour(ed) TV op SABC3 bestaan nie. Sommiges sê dit is ’n klomp gemors, terwyl andere dit as ’n geleentheid sien – om bruines se seldsame verskyning op TV stop te sit. Die eerste episode van Colour(ed) TV het Vrouedag in 2006 vir my in herinnering geroep. ’n Destydse (bruin) fabriekswerker, Sophie Williams-De Bruyn, praat oor haar ervaringe in 1956 toe 20 000 vroue na die Uniegebou gemarsjeer het teen...

Die Taalwet se haalbaarheid
Jason Lloyd - 2011-07-20
Untitled Document Hoe prakties haalbaar is die volle implementering van die voorgestelde Wetsontwerp op Suid-Afrikaanse Tale? In beginsel is dit ’n wonderlike idee wat moet toesien dat al 11 amptelike tale soos verskans in die Grondwet (Wet 108 van 1996) ten volle gelyke status moet geniet. Die reg van alle persone om sy of haar taal sonder vrees te kan praat of te skryf behoort ’n ononderhandelbare burgerlike vryheid van elke grondwetlike demokrasie te wees. Vanweë die staat se...

Die DA moet transformeer
Jason Lloyd - 2011-06-15
Untitled Document Hoe die DA sy gekonsolideerde wit, bruin en Indiër-steun en ietwat verhoogde swart steun in die onlangse munisipale verkiesings gaan omskep in ’n party met inklusiewe strukture en nasionale beleid, gaan geen maklike taak wees nie. In beginsel stem ek saam met Jakes Gerwel toe hy in ’n onlangse Rapport-rubriek geskryf het dat die wyse waarop Helen Zille rassegrense oorskry het, “alle non-racialists dankbaar (behoort) te laat”. Die groot uitdaging lê...

Ons: Standpunte van annerkant die treinspoor: Wyngaard omseil omstrede kwessies
Jason Lloyd - 2011-06-08
Ons: Standpunte van annerkant die treinspoor Heindrich Wyngaard ISBN: 9780620496155 In sy bundel rubrieke skryf Heindrich Wyngaard veral oor “kwessies wat hul bestaan in die bruin gemeenskap het of wat bruin mense in die eerste instansie raak”, dus oor die kompleksiteit van (bruin) Afrikaanssprekendheid in ’n postapartheid-Suid-Afrika. Hy skryf ook oor ander sosiaal-politieke kwessies, maar keer elke keer terug “tot die storie van die bruin mense – of dan liewer ‘swart...

Verander die kiesstelsel
Jason Lloyd - 2011-06-01
Untitled Document Die herskikking van die politiek in die nabye toekoms is te ver en daarom lê dit nie opgesluit in die versterking van die (reeds) flou opposisiepartye nie, maar eerder in die diepgaande herbesinning en verandering van die huidige kiesstelsel. Die geskiedenis leer dat baie Afrika-bevrydingsbewegings suid van die Sahara na ongeveer 25 jaar na bevryding en/of onafhanklikheidswording hul land in die moeilikheid in regeer. Dit is omdat hulle eers die ekonomie verwoes. Die gevolg...

Drie opsies vir bruines
Jason Lloyd - 2011-05-04
Untitled Document Die nuwe verskynsel hier vlak voor die plaaslike verkiesings is dat die ANC veral steun verloor onder sy tradisionele bruin middelklas-kiesers, wat ’n minderheid in dié gemeenskap vorm. Die meerderheid bestaan uit die werkersklas en ondersteun hoofsaaklik opposisiepartye soos die DA. In gesprekke met mense uit die bruin middelklas, debatte op so­siale netwerke en koerantbriewe voer hulle aan die ANC is gestroop van alle redelikheid. Dat die waardesisteem wat die...

’n Swart taal is ’n gulde geleentheid
Michael le Cordeur - 2011-04-14
Untitled Document ’n Swart student in haar vierde jaar kom die afgelope week na my toe met ’n eenvoudige versoek: “Dok, kan jy my asseblief help om Afrikaans aan te leer? Die taal is so mooi, en ek voel dit sal ’n bate wees as ek benewens isiXhosa en Engels ook Afrikaans kan praat.” Jy kon my omtik met ’n veer. “Natuurlik, Nosiwe, ek help graag.” As ons as Afrikaanssprekendes dieselfde ingesteldheid as hierdie jong dame kan hê, kan ons almal...

Tyd is ’n tuimeldroër
Deborah Steinmair - 2011-04-12
Untitled Document Toe ek baie jonk was, het ek vir ’n Amerikaanse sielkundige gewerk wat motiveringskursusse by sake-ondernemings aangebied het. Volgens dr Cook was die grootste gaping tussen die Eerste en Derde Wêreld hul persepsies van tyd. Die ideale tydsbegrip (lees die mees produktiewe) is die liniêre. Tyd beweeg in ’n reguit lyn; die individu is in beheer, ’n agent van verandering, op pad êrens heen. Afrika sien glo tyd as siklies: dit beweeg in ’n...

Gratis onderwys – ’n duur belofte
Jason Lloyd - 2011-03-23
Soos die gesegde lui, is politiek die kuns van die moontlike – maar dikwels ook die onmoontlike. En dat president Jacob Zuma in sy politieke loopbaan die kuns beproef, is gewis. In die proses is al menige politikus se beeld verbrysel. Daarom het die Britse politikus Enoch Powell lank gelede opgemerk dat alle politieke lewens in mislukking eindig. Kom ons neem Zuma se doelwit om gratis en verpligte onderwys vir armes tot op voorgraadse universiteitsvlak in te stel, in oënskou. Dit is...

Hoe vier ons Jeugdag? Watter boodskap gee ons aan die jeug?
Michael le Cordeur - 2011-03-22
Ons het so pas Menseregtedag gevier en dis binnekort weer tyd om Jeugdag te vier. Maar die jeug het steeds geen basiese menseregte nie en Jeugdag is vandag een van die mees verdelende dae op ons kalender. Aan die een kant is daar die groep wat ’n groot byeenkoms bywoon terwyl die hoofspreker slagspreuke skreeu met ’n gebalde vuis in die lug. Aan die ander kant is daar diegene wat 16 Junie sien as net nog ’n dag weg van die werk en die boeke en as hoogtepunt ’n braai. Toe...

Coloured nationalism: Be forwarned
Jason Lloyd - 2011-03-17
Untitled Document The so-called coloured people – who are actually black – are standing with their “political and economic backs” to the wall, because they have rejected their “ghastly” blackness. This rejection of blacks by the coloureds is, according to a number of blacks, the root of the evil that caused the polemic on the position of the coloureds in post-apartheid South Africa. Look, Jimmy Manyi’s so-called statement that there is an “overconcentration”...

Jaap Mossie en die drinkebroers
Deborah Steinmair - 2011-03-10
Untitled Document Toe ek ’n kind was, het ek alles gelees wat stilstaan. Elke geskrewe woord het my diep beïndruk, selfs die waarskuwing op blikkies lugverfrisser: Inhoud onder druk, moenie prik of verbrand nie, ensovoorts. Ek het elke woord geglo. Ek was verslaaf aan die reuk van ou papier. Tyd het stilgestaan tussen boekrakke. So het ek eendag in ’n seerowerboek bewend afgekom op ’n woord wat my betower het: die woord vir die seerotte se gunstelingdrankie: jenewer. Dit klink...

Ek is (ook) ’n Afrikaan: Is Suid-Afrika ’n tuiste vir almal?
Michael le Cordeur - 2011-03-09
Die onlangse debat oor rassisme na aanleiding van Annelie Botes se gewraakte woorde, “Ek hou nie van swart mense nie”, asook Jimmy Manyi se rassistiese opmerking dat daar ’n oorkonsentrasie van bruin mense in die Wes-Kaap is, het opnuut die aandag gevestig op die rassekwessie in ons land en die vraag laat onstaan: Wie is almal Suid-Afrikaners? Almal wat Suid-Afrikaanse burgerskap geniet, sou ’n mens kon sê. Maar dis nie so eenvoudig nie. Die uitdrukking “’n...

Bruin is nie swart nie, of is dit?
Jason Lloyd - 2011-03-01
Met sy stelling dat hy nie swart is nie, het Danny Titus, uitvoerende direkteur: kultuur van die ATKV, lewe gegee aan die soliede raskategorieë wat in Suid-Afrika nog steeds bestaan. Sodoende het hy weer eens groot verwarring gesaai onder bruines oor hul identiteit en herkoms. Dit was einde Januarie by die Suidoosterfees in Kaapstad tydens die bespreking van die onderwerp “Ons, julle en hulle”. Titus, wat een van die sprekers op die paneel was, het veral ’n hou ingekry na...

Om afgegooi te word
Deborah Steinmair - 2011-02-16
My eerste liefde was ’n probleemperd. Sy vaar en moer was skouperde, maar iets het skeefgeloop by sy geboorte. Tellstar het ’n paar skroewe los gehad. As hy ’n kar was, sou ’n mens sê daar was ’n klopgeluid in die enjin. Hy was ’n rooibruin, kleinerige, nukkerige en onafrigbare perdjie. Dus het ons hom vir ’n appel en ’n ei gekoop. En ek het geleer klou soos ’n waagarties in ’n swierige tweedehandse cowboysaal met vashouplek voor en...

Pastoor Galtrol
Jason Lloyd - 2011-02-16
Hy sit skielik die draadloos af. Die gesalfde van God kan nie lekker lees nie. Die musiek irriteer hom – al sing die dame so roerend en aangrypend mooi. Hy sit orent en bring die koerant nader aan sy gesig. Met sy dikraambril wil hy beter lees, want die storie gryp sy aandag. Dit gryp hom aan die bors. Binne-in die huis is dit nou doodstil, so stil soos dit gewoonlik op ’n Sondagoggend is. Dit was na die oggendkerkdiens. Buite was daar ’n ligte windjie uit die suide. Die lug was...

Wellington se klopse: die bes-bewaarde geheim in Suid-Afrika
Micheal le Cordeur - 2011-02-09
Dis 1 Januarie 2011. Ten spyte van die reën heers daar afwagting in die Boland Rugbystadion op die koms van die Wellingtonse klopse vir die jaarlikse Klopse-kompetisie. Die reën is ongewoon vir dié tyd van die jaar. Dit het reeds die jaarlikse optog deur die strate van Wellington gepootjie. Maar dit het nie die groot skare verhinder om reeds die hoofpawiljoen vol te pak nie. Dis hoe passievol die mense is oor hulle klopse. Die klopsetradisie in Wellington is dalk nie so bekend soos...

Moedertaalonderrig bevorder leerderprestasie en kulturele diversiteit
Michael le Cordeur - 2011-01-18
Met die afskaffing van apartheid het die nuwe regering die edele beginsel van ’n veeltaligheidsbeleid aanvaar wat erkenning aan 11 amptelike tale gegee het. Daarmee is die grondslag gelê vir twee belangrike ontwikkelingsinisiatiewe wat as meganismes kon dien in die proses van nasiebou in ons jong demokrasie: kulturele diversiteit en moedertaalonderrig. Volgens ’n wêreldverslag van UNESCO het kulturele diversiteit met die draai van die eeu as ’n sleutelbegrip na vore...

’n Song vir Afrikaans
Jason Lloyd - 2011-01-05
Die debat in en om Afrikaans se voortbestaan, veral in die bruin gemeenskap, verdien ’n paradigma-skuif. Ek het in die verlede soos volg oor dié debat geskryf: "Afrikaanssprekendes is tans almal benewel deur emosies en pyn wat nie gedelg kan word nie. Die gekerm oor Afrikaans se voortbestaan is kompleks ..." En ook: "[D]ie laaste skote oor Afrikaans is nog nie geskiet nie." By die KKNK in Oudtshoorn in 2010 tydens Die Burger se lesingreeks oor Afrikaans, Regs, links of stadig op pad...

Wys vir my jou selfoon en ek sê jou wie jy is
Jason Lloyd - 2010-12-17
Wys vir my jou selfoon en ek sê jou wie jy is. Die afgelope klompie jare het selfone ’n tipe subkultuur geword; iets waarsonder die moderne mens glad nie kan oorleef nie. Navorsing bewys die eerste selfoon het byna ’n kilogram geweeg en ’n mens kon sowat ’n halfuur praat nadat jy die battery ure lank gelaai het. Een van die eerste fone te koop was die Motorola DynaTAC 8000X. Met die bekendstelling van dié foon in 1984 het mense letterlik oor hul voete geval om...

Die boek se naam is Tien uit tien
Fanus Rautenbach - 2010-11-24
Tien uit tien Fanus Rautenbach Uitgewer: Tafelberg ISBN: 9780624049432 Prys: R153.00 Klik hier en koop Tien uit tien nou van Kalahari.net! Gewoonlik haal die redakteur enige stoute verwysing uit ’n nuwe boek. Nou wil ek nie net Danie Botha bedank nie, maar ek glo hy het self ’n paar skorsies bygevoeg! Tien uit tien is ’n versameling knipsels van stories en snaakse goeters uit tydskrifte vanaf 1952. Die Huisgenoot het die grootste bydrae gemaak; dankie. Soos by “Aldag...

Toe musiek maar net musiek was
Jason Lloyd - 2010-11-23
Ek sou wou skryf oor die wel en wee van Oos-Kapenaars. Oor die sosiaal-ekonomiese probleme, hoogtepunte, laagtepunte van die Oos-Kaap, wat beskou word as die armste provinsie in die land. Ek sou ook graag wou skryf oor my bewondering vir die natuurskoon van my provinsie. Dit was op ’n Saterdagaand toe ek van idee verander het. Dit het my teruggeneem na ’n tydperk toe musiek maar net musiek was. ’n Tydperk toe die woorde niks beteken het nie; net die ritme van die musiek. ’n...

Mara trek ’n Pieter (of is dit ’n Julius?): Idols en ras
Jason Lloyd - 2010-11-17
Daar is nie ’n besliste reg of verkeerd in Mara Louw se aanvegbare uitbarsting dat Idols in wese ’n rassistiese musiekkompetisie is nie. ’n Gesprek oor verandering in die aanbieding en stemprosedure van die kompetisie kon uiteraard interessant gewees het, maar toe trek Louw ongelukkig ’n Peter de Villiers (of is dit ’n Julius Malema?) op haarself deur te “bid dat die Here vir L’loyd laat wen”. Ek kon dit nie glo nie. Boonop sê sy Idols, waarop...

Reg en verkeerd
Jason Lloyd - 2010-11-09
Wie bepaal wat is reg? En wie bepaal wat is verkeerd? Dit is moeilike filosofiese vrae en glad nie maklik om te beantwoord nie. Iemand moet dit egter vra. So, wie gaan hierdie vrae beantwoord? Die antwoord lê opgesluit in die realistiese benadering dat dit moeilik is vir enige siel om te bepaal wat reg of verkeerd is. Kom ons neem byvoorbeeld die bohaai oor poligamie nadat pres Jacob Zuma vroeër vanjaar met die soveelste vrou getrou het. Poligamie is vanjaar gedurende die KKNK by Die...

Susan Smith steek haar nek uit vir Afrikaans
Jason Lloyd - 2010-10-27
Terwyl gerugte oor die afsterwe van Afrikaans soos ’n dwarrelwind deur die land trek, groei dié taal stilletjies op ’n plek waar ’n mens dit nie sal verwag nie; en boonop word die groei gevoed deur ’n Afrikaanse digter en ook ’n nasaat van een van Afrikaans se geliefde ontslape digters. In die oorwegend Engelse Oos-Londen, in die Gassonsentrum, wat tevore die Rhodes Universiteit se satellietkampus gehuisves het, het Susan Smith Afrikaans tot nuwe hoogtes uitgebou....

As ’n kind nie kan lees nie
Micheal le Cordeur - 2010-10-19
“Dit mag mos nie wees nie. Hoe het die kind op die hoërskool gekom?” My seun, wat sy ma help met die opstelpunte van haar graad 8-leerders, is sigbaar ontsteld. My vrou, soos ek ’n Afrikaans-onderwyser in murg en been, gee een kyk na die opstelboek: “Dis Pietie,1 hy kan nie lees nie.” Dis elke jaar se storie. Elke jaar beland daar kinders op hoërskool wat nie kan lees nie. Byna elke hoërskool waarvan ek weet. En die syfer groei steeds ... Hoe het Suid-Afrika...

Spoed maak dood
Jason Lloyd - 2010-09-29
Ek is ernstig as ek sê: Spoed maak dood. Dit het ek weer eens besef toe ek op ’n Donderdag van King William’s Town na Mthatha gereis het. Die Vrydag terug King William’s Town toe en daarna na my tuisdorp, Uitenhage. ’n Hele 750 km in net meer as ’n dag. Baie gery, sou ’n mens agterna wou sê. En weer eens het ek ’n paar padlesse geleer. Die Donderdagaand in my hotelkamer het ek op Facebookgeskryf: “Nou net by die hotel hier in Mthatha aangekom,...

Wat Suid-Afrika by Pole kan leer, en wat nie
Micheal le Cordeur - 2010-09-29
Warsawa is ’n moderne wêreldstad – terloops, die naam is nie Warsaw (Engels) of Warskou (Afrikaans) nie. Skou, oftewel beskou, soos in het gesien oftewel saw is ver verwyderd van die oorspronklike betekenis. Volgens die dosente by die Frederick Chopin Universiteit van Warsawa, asook die toergids wat ons op die Chopin-toer begelei het, was ene Wars en sy vrou Zawa die eerste inwoners van die Poolse hoofstad en is die stad na hulle vernoem. Afrikaans se beheptheid om alles te wil...

Jason Lloyd gesels met Jean-Pierre du Plessis
Jason Lloyd - 2010-09-21
Die nuwe 7de Laan-akteur Nico Smit, oftewel Jean-Pierre du Plessis – beter bekend as JP – vou sy hande en kyk my in die oë en sê deur op nuwe gehore soos die jeug te fokus, gaan Afrikaanse teater weer nuwe lewe in die Oos-Kaap kry. Gewapen met die bekende dramaturg Reza de Wet se toneelstuk Mis en Mirakel, het Du Plessis (27) en sy teatergeselskap, Swerwersproduksies,reeds ’n oproer in Oos-Kaapse teaterkringe veroorsaak. En noudat hy ook ’n rol in 7de Laan losgeslaan...

Waarvandaan daai woord kom
Jason Lloyd - 2010-09-08
Dit is laat herfs in die Vredendal-wynlandstreek en iewers vertrap iemand die vroeë ryp met sy kaalvoete dat die gras huil. Hy was te laat: die persoon met die stem in Afrikaans het die foon neergesit. Nou gaan hy weer inkruip. Net voor hy weer, soos gewoonlik, die stukkende kombers oor sy kop trek, hoor hy ’n klop aan die deur. Sy niggie: "Bakkies, magtig man, gevrek soos altyd, maak die se deur oop." Bakkies Cloete sit orent, draai sy kop sywaarts na die deur en spring van die kooi...

Gesoek: vakature vir ’n waagarties
Deborah Steinmair - 2010-09-02
Sekere vrae hou my snags wakker, soos: Hoekom is ek gebore met ’n hunkering na die sirkus? Gister het, vandat ek my oë oopgemaak het, skeefgeloop. O, nie op subtiele maniere nie; ek praat van growwe slapstick: slak wat onder my kaal voetsool knars, broodmes waarop ek die greep verloor en wat dan soos ’n boemerang terugspring en skade aanrig. Later stap ek op straat en beland in die middel van ’n optog. Dis rumoerig, subversief en gevaarlik jollie in die oog van die storm....

Eish, die dêng met taal
Jason Lloyd - 2010-08-31
Eish, die dêng met taal. Orie Deetsemmermaand bel ’n vriendin woedend uit my (aangenome) tuiste, King William’s Town, sedert 2004. Sy wou hêppie krismis sê, ma’ toe is my selfoon af. Ma’ sy was ook erg ontsteld omdat my personal greeting in Afrikaans is, "want dus nettie cool nie". By die Afrikaanse-gedeelte het sy die foon afgesit. "As jy verder geluister het sou jy die boodskap in Afrikaans, Engels en Xhosa gehoor het. Dit is die amptelike tale van die...

Tyd om ’n doel te skop in elke skool
Michael le Cordeur - 2010-08-10
Dis Vrydagmiddag skuins na drie. Ek sit voor my rekenaar en skryf. Ek is grieperig en moes op doktersorders binnenshuis bly. Êrens klink die gejuig op van ’n uitbundige skare. ’n Paar vuvuzelas se nou al aanvaarbare geblêr kleur die prentjie verder in. Dis ’n prentjiemooi middag op Wellington. ’n Sonskynmiddag hier in die winter met die sneeubedekte Hawekwaberge as backdrop maak my tuisdorp een van die mooiste plekke in die land. Dis die jaarlikse derby tussen...

Jy kan nie anders as om Rietbron lief te hê nie
Jason Lloyd - 2010-07-28
Die digter en filosoof Adam Small het sy eerste lewenslig aanskou aan die oewers van die Bergrivier in die Wamakersvallei. Hy is op Wellington gebore. Het egter nie daar grootgeword nie, maar op die buitewyke van Robertson – Goree. In 1978 verwoord Small sy liefde vir die “rooibruin grond” van Goree in sy biografiese drama The Orange Earth. Dit sou later, in 1996, deur Daniel Hugo in Afrikaans vertaal word met die titel Goree. Dié drama is in die buiteland, Nashville, Tennessee,...

Is dit regtig hoe die DA onder Zille lyk?
Jason Lloyd - 2010-07-21
Dit verbaas nogal dat die vuurvreter-politikus Patricia de Lille dit oorweeg het, of nog steeds oorweeg, om tot die pos van nasionale voorsitter van die Demokratiese Alliansie verkies (of is dit benoem?) te word. Enersyds omdat die DA se verbintenis tot ’n nierassige Suid-Afrika deur ’n groot deel van die bevolking bevraagteken word, en andersyds omdat die posisie van nasionale voorsitter volgens die DA se federale grondwet bloot seremonieel – sonder enige mag – is. Dié...

Hoe om skouspelagtig gesig te verloor
Deborah Steinmair - 2010-06-29
Ek wou so graag kompromisloos leef. Ek wou nooit ooit gesig verloor nie. Ek wou soos Clint Eastwood elke dag met bad hair en skreefgeslaapte oë moerig tuur van agter die loop van ’n afgesaagde haelgeweer en verby die kougompie in my mond lakonies prewel: “Go ahead, make my day.” Ek wou soos Greta Garbo sfinksagtig gluur vanuit ’n katgesig, in swaar Skandinawiese aksent en beskuldigende stem sug dat ek uitgelos wil word. Ek wou soos ’n Oosterse diplomaat van...

Maak 16 Junie relevant vir alle jongmense
Michael le Cordeur - 2010-06-25
Michael le Cordeur was op 16 Junie 1976 in matriek en dink terug aan wat daardie dag gebeur het en hoe dit die landskap van die Suid-Afrikaanse geskiedenis onherroeplik sou verander. Ek wil onder geen omstandighede voorgee dat hierdie slegs my verhaal is nie. My storie is hoogstens ’n metafoor vir duisende ander wat, soos ek, dieselfde gebeure beleef het. Dit is ’n poging om erkenning te gee aan almal wat help skryf het aan die storie van die nuwe Suid-Afrika, maar wie se name...

Op soek na die onbekende: Jason Lloyd in gesprek met skrywer Pieter Wagener
Jason Lloyd - 2010-06-14
Dit sou heel gepas wees om die Afrikaanse skrywer Pieter Wagener as ’n ontdekkings-reisiger te beskryf – iemand wat heeltyd op soek is na die onbekende. Iemand wat soek en vind, maar nooit versadig word nie. Iemand wat soekend bly. ’n Renaissance-persoon, wat met sy kop, mond, hande en voete amper alles kan doen. Soos William Shakespeare in ’n ander konteks opgemerk het: “He is a man of all seasons.” Dit is asof Wagener heeltyd probeer om die karakter Smerki, uit...

Die oorsake van hoofpyne
Jason Lloyd - 2010-06-03
Die ander dag toe ek en ’n (Engelse) girl filterkoffie gedrink het, gesels het oor die letterkunde en geluister het na klassieke musiek, het ek dit weer gesê. Dit nadat ek dit seker vir ’n miljoen keer in Afrikaans gesê het. Die gevoel was egter dieselfde; net in ’n ander taal. Ons sit in ’n koffiewinkel iewers in King William’s Town – my aangenome tuiste sedert 2004. Ek vertel haar oor my liefde vir Yeats, James Baldwin, DH Lawrence, Antjie Krog,...

Liefde vir die Karoolandskap
Jason Lloyd - 2010-05-11
Dit was op ’n dag dat die uwe sy liefde vir die Karoolandskap so ampertjies verloor het – omdat ek op dié stuk landskap vir ’n wyle in ’n “dal van doodskaduwee” beweeg het. Ek bewonder die Karoo, amper soos die digter Antjie Krog die golwende rooi gras van die Vrystaatste vlaktes (Themeda triandra) bemin. Dit is inderwaarheid ’n vry landskap waar jy nog in die aande “Tant’ Tollie hoor hoe sy nog die Here en die uile roep (...)”...

Die wêreldwye hoekie vir eensames
Deborah Steinmair - 2010-05-10
Kuber klink altyd vir my na ’n mengsel van koors en fever. Ek sien ’n ontheemde, bleek landskap met ’n laning koorsbome wat lei na nêrens. Dis ruim, amper so wyd soos die Heer se genade, maar minder toeganklik. Die portale laat die besoeker nie altyd deur nie. Konneksies pak op, lugtyd verstryk, bytes word gecap, modems kalf, proxy servers skop uit, moederborde stort in duie. Verkry jy uiteindelik toegang, betree jy ’n kil stadskap besoedel deur ’n duisternis...


<< 1 2 3 4 5 >>