Hierdie is die LitNet-argief (2006–2012)
Besoek die aktiewe LitNet-platform by www.litnet.co.za

This is the LitNet archive (2006–2012)
Visit the active LitNet platform at www.litnet.co.za


 
Nuwe skryfwerk | New writing > Fiksie | Fiction > Afrikaans > Gepubliseerde skrywers

Marilyn Monroe: In Seisoen


Susan Grobler - 2009-05-12

(want ek kan, ek't in 'n bioskoop grootgeword)

i
Marilyn: In die Lente
1926-1941

Wat is dit in 'n naam,
Norma Jeane Mortenson,
dat jy in jou vroeë kinderlike onskuld
jouself, inferieur, nie kon vind nie?

Die vrae rondom jou biologiese pa,
kon of wou die mentale "film cutter",
of dalk die heer Goddard, dit nie beantwoord
nie, vandaar jou doopnaam Baker?

Al die vrae, al die vrae, "Jongejuffer,
wanneer word jou skoolgeld betaal?"
Het jy, soos die ander rantsoenmaal-kinders
aan jou sy, ineengekrimp van godweetwat?

Het jy toe al in jou bruinhaarhofie
'n vae vermoede gehad dat dít,
die togte in jou privaatheid,
nooit sou endkry nie?



ii
Marilyn: In die Somer
1942-1946

Wat is dit in 'n naam,
soete Norma Jeane Dougherty,
dat jy jou deur die prosesse van
fagositisme en Conover-transfigurisme
in die eeue oue jakkals, die geldmaker
Foxy, se bloeddorstige kake riskeer?

Of het die kameraflitse jou totaal verblind,
sodat jy jou nessie verlaat om jou,
vrywillig natuurlik, of vrywillig onnatuurlik,
in Monroe-se-kuil te bevind?

"O ja, en wat sou jou ouma daarvan sê?"



iii
Marilyn: In die Herfs
1946-1954

"Waarskuwing: In hierdie seisoen die subtiele
verskyning van kameraad Jekyll en agent Hyde."

Wat is dit in 'n naam,
Marilyn DiMaggio,
dat almal ná jou Hollywood pg-tog
óór die "River Of No Return"
en dwársdeur die "Asphalt Jungle"
aan jou, ja jý, "Shocking Miss Pilgrim",
so aan jou lippe, jou tuitende lippe
onsubtiel in karmynrooi getooi, hang?

Jou uitlokkende lippe wat skreeu:
"We're Not Married!", en dan net bloot
natuurlik: die sagte ligroos lippies
(tot sekondes gelede nog skaamtelik
in flanelet-en-joba getooi) waarna
(ander) digters smalend verwys?

"Nee, nie ekke nie, beslis nie ekke nie.
Die uitsig van hier is goed, dankie."

Dit alles terwyl jy, voorbladliefling, skaamteloos jou
dertig en 'n half relikte van vele reise talmend op die
pyntapyt van "Niagara" uitstal. Jou sagtehaarpersie
aan gulsige "Fireballs" van "Tomahawk" ontplooi.

"Gina die Gewete: Dit alles terwyl dit by jou
ingeprent is dat 'Gentlemen Prefer Blondes'
en terwyl jy solitêr in die stilligheid met die
gedagte, 'Let's Make It Legal', speel."

Jou kop ver agteroor gegooi,
"Gaan aan, moenie ophou nie, ons smaak dié kiekie
waar sy wydsbeen in haar waaierwitrok poseer!",
jou gul mond nou in uvulêre lag.

"Weer Gina: Onthou, die swart boekie waarin
jy alles moet neerpen, is in hierdie geval blou."

Ag, Marilyn, onthou jy, jy't ons self genooi?
Nog laggend gesê: "Don't Bother To Knock."
Henry se oorvol huis moet dadelik weer oop:
die deur na die Weste sodat politici kan wyk;

die deur na die Suide sodat getroue fliekvlieë, diegene
sonder sweterige koepelhande, wat nog altyd net kyk,
kan inkom om jou in blanko film by te staan, pragtige
silwerdoek-orkaan, minlike nimlike nimfomaan.

"Fluisterend met takt: Jy is steeds 'n fraaie meisieweeskind,
al huil jy geluidloos, STUKKEND, in die gier van die Bacchuswind."

Hoe kan ons jou tog waarsku, blink "movie star"
wat skyn en skynbaar so onbereikbaar ver is?

"No Business" is "Like Show Business",
maar merk jy nie, liefste "Lady Of The Chorus",
merk jy dan nou wragtig nie dat die herfsblare
in Korea reeds hul kleur begin verloor nie?

"Tweede waarskuwing (dringender vanaf prompt side):
Pasop, skalkse Eve, want die oë van die Rose Loomisse
van die wêreld kyk rond, nee, priem rond, met ontstemde oë,
'Clash By Night'-bangmaak-oë wat in afguns na jou staar."

Het jy nóú al in jou blondehaarhofie
'n trae vermoede gehad dat dít,
die togte in jou priváátheid,
nooit sou endkry nie?



iv
Marilyn: In die Winter
1955-1962

Wat is dit in 'n naam,
Marilyn Miller,
dat jy verkies om jou altaar, en ook jou put,
jou "Let's Make Love"-liefdesnessie(s),
(en liefdessessie(s) - onthou, die "Seven Year Itch" is verby)
vir die ysige koue van Brentwood te verruil?

"Joe-hoeee? Anybody home?"

(Insetsel deur Afrikaanssprekende Blog-joggers:
"Ons geslag verstaan nou eenmaal nie die 'fifties'
se onkunde oor die houvas van allersoortige
invloede, soos dwelms en drankmisbruik, nie.")

"Digter: Waar kom dié bleddie bloggachino's
skielik vandaan? Ons is nog by die BIG screen,
glans-voorblaaie (met die klem op gláns)
en die ysige winter van Brentwood, verstaan?"

"'n Maagdelike gedagtegang is finaal verbreek (sic).
Sny! Cut! Kom, laat ons afsluit ..."

Ns. aan Marilyn Monroe self:
Het jy ook, soos die fyne misterieuse "Misfits", nêrens
ingepas nie? Of wou jy bloot nie deel wees nie?
Jou gewelfde liggaam, eens "stunning",

nou net 'n skeletkaal herinnering
gebalsem in mottekruid, vermuf stil,
stiller as die flieks van toentertyd,
in die "Corridor of Memories".

Al die vrae, al die vrae ...
Ons sou daarvan hou dat jy,
in persoon sélf, onvoorwaardelik,
vir ons afgeskilde antwoorde (na)laat.

"Moet net nie dig nie, want soos die
meeste millennium-digters, kritiese realiste -
dit sluit groen ekokritiek uit - kan jy nie rym nie.
Ken jy ook nie meer die flair van taal nie."

Doodverskrik in duiselende woordestrik.
Doodverstrik in duiselende woordskrik.

Kies maar self, Lyn, the choice is yours:

Miskien 'n regte egte boek neergepen in metafore,
een gemaak van pulp-na-papier wat bevredigend –  
onthou, dit is belangrik vir lesers – ruik en voel,
veral voel, en duur gebind in egte leer.

Te wete, met name, naamlik, genaamd:
Boek van MM se HH (Hollywood Herinneringe)
geskryf deur Norma Jeane Mortenson.
Askies! geskryf deur: Marilyn Monroe.

(die gordyn sak onder staande ovasie;
in elke kunswinkel hang haar portret)