Hierdie is die LitNet-argief (2006–2012)
Besoek die aktiewe LitNet-platform by www.litnet.co.za

This is the LitNet archive (2006–2012)
Visit the active LitNet platform at www.litnet.co.za


 
Opvoeding | Education > Skole | Schools > Artikels

Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika Wiki: Tydlyn van Nelson Mandela se lewe - I


2009-09-03

Geskiedenis-bronmateriaal: Nelson Mandela-tydlyn – Die vroeë jare

Artikel 1 uit 4 in hierdie aflewering

Lees artikel 2 hier, artikel 3 hier en artikel 4 hier.

Nelson Mandela was die eerste president van demokratiese Suid-Afrika vanaf 1994. Hier volg 'n tydlyn van vanaf sy geboorte in 1918 tot 2008.

1918 – Geboorte
Nelson Rolihlahla is gebore op 18 Julie 1918 in 'n klein dorpie genaamd Mvezo in die Transkei. Sy pa, Gadla Henry Mphakanyiswa, was die hoofman van Mvezo en raadslid vir die koning van Thembuland.

1919 - Kinderjare
Mandela se pa se grond en geld word onteien deur die plaaslike landdros, op grond van "ongehoorsaamheid" nadat hy geweier het om voor die betrokke landdros te verskyn.

1925 - Skooljare
Op die ouderdom van sewe word Mandela die eerste lid van sy gesin wat skool bywoon. Op skool gee 'n Metodiste-onderwyser vir Mandela die bynaam Nelson, omdat die onderwyser dit te moeilik gevind het om sy inheemse van uit te spreek.

1927 - Mandela se pa sterf
Mandela se pa sterf aan tuberkulose (TB) en in ooreenstemming met sy pa se laaste wens word Mandela na die hoofstad van Mqhekezweni na die koninklike hofhouding gestuur. Koning Jonjintaba Dalindyebo van Thembu word aangestel as Mandela se voog vir die volgende 10 jaar.

1937 - Inisiasie
Volgens tradisie word Nelson op die ouderdom van 16 besny. Die besnydenis word gedoen op die oewers van die Mbasherivier, waar baie van sy voorvaders deur dieselfde ritueel gegaan het tydens hul oorgang na manlikheid. Na hierdie inisiasie gaan Nelson na Clarkebury [[Clarkebury|Clarkebury]], 'n Wesleyaanse sendingskool, gedurende hierdie tyd die grootste opvoedingsentrum in Thembuland.

Opleiding
Gedurende sy tyd by die Weslyaanse sendingskool woon Nelson Mandela kerk by, en luister na hoofmanne en raadslede wat stamvergaderings hou. Hy sit sy opleiding voort by Clarkebury Losies Instituut in die Engcobo distrik, toe die Headtown Wesleyaanse Kollege in Fort Beaufort, suidwes van Umtata, en die Fort Hare Universiteit geleë in die munisipale distrik van Alice.

1940 - Boikot
Gedurende sy tweede jaar op universiteit raak Nelson Mandela betrokke by die Studenteraad se boikot teen die universiteit se beleid en word hy gevolglik gevra om die universiteit te verlaat.

1941 – Johannesburg
Tydelik uit die universiteit, besluit Nelson Mandela om Johannesburg toe te vlug om weg te kom van 'n beplande troue wat gereël is deur sy voog, hoofman Jongintaba. Hy werk vir 'n kort tydjie as 'n nagwag by 'n goudmyn. Daarna begin hy as 'n klerk by die prokureursfirma Witkin, Sidelsky en Edelman in Alexandria werk. Gedurende hierdie tyd studeer hy vir sy BA- graad deur UNISA.

1942 - ANC
Na hy sy graad by UNISA verwerf het, begin Mandela vergaderings van die African National Congress (ANC) bywoon, 'n nasionalistiese groep wat daarna strewe om Afrikane te verenig om 'n demokratiese regering te vorm. Tydens hierdie vergaderings raak hy bevriend met Walter Sisulu, wat sy mentor en lewenslange vriend word.

1943 – Aktivis
Mandela word 'n aktivis van die ANC en neem deel aan betogings om te verhoed dat busgeld in die Alexandria-area verhoog word. Hy skryf hom ook in as student by die Universiteit van die Witwatersrand vir 'n graad in die regte.

1944 - ANC Jeugliga
Mandela, Oliver Tambo en Walter Sisulu glo dat die leierskap van die ANC te stemmig is en stig die ANC Jeugliga. Hulle beplan 'n massa-ondersteuning vir die ANC en wil ook die ANC 'n meer aktivistiese organisasie maak. In hierdie jaar trou Mandela ook met Evelyn Mase, 'n verpleegstudent wat in Johannesburg woon, en wat ook van Mandela se provinsie afkomstig is.

1946 – Kinders
Mandela en Mase se eerste seun, Madiba, word gebore. Die egpaar het altesaam drie kinders gehad. In 1957 skei die egpaar se paaie. Mandela word geïnspireer deur die mynwerkerstaking en die dissipline van die Indiër-gemeenskap se passiewe verset teen die Asiatiese eiendomsregwet.

1947 - Regstudie
Mandela voltooi sy dienstyd by Witkin, Sidelsky en Edelman en begin voltyds studeer aan sy regsgraad. Sy dogter Makaziwe word gebore, maar sterf 9 maande later. 'n Tweede dogter word in 1953 gebore en sy word ook Makaziwe genoem.

1948 – Apartheid
Die Nasionale Party (NP) kom aan bewind met dr DF Malan as leier. Die nuutverkose regering stel wette in werking wat rassediskriminasie en onderdrukking ondersteun en wat gevolglik die begin van apartheid beteken.

1949 - Plan van Aksie
Die ANC Jeugliga ontwerp 'n Plan van Aksie wat massabetogings, boikotte, stakings sowel as passiewe teenstand aanmoedig om hul ongelukkigheid met die nuwe apartheidswette duidelik te maak.

1950 - Betogings
Mandela help organiseer die Nasionale Dag van Betogings op 26 Junie. Sy tweede seun, Makgatho, word tydens hierdie betogings gebore. Die NP kondig verskeie wette aan wat apartheid streng afdwing en bedoel is om enige massa-optrede teen die regering te stop.

1951 - Prokureur
In 1951 word Mandela president van die ANC Jeugliga. Hy begin ook by die prokureursfirma van Terreblanche en Briggish werk, en toe Helman en Micher, voor hy sy kwalifiserende eksamen aflê. Nadat hy sy eksamen slaag, werk hy as 'n volwaardige prokureur by HM Basner.

1952 – Versetveldtog
Die ANC loods 'n Verontagsamingsveldtog, 'n niegewelddadige massateenstand, nadat Malan die ANC se beroep op gelyke regte vir swart mense ignoreer. Mandela is die hoofvrywilliger van hierdie veldtog.

Verhoor
Mandela word gearresteer en word aangekla dat hy die Wet op Onderdrukking van Kommunisme oortree het. Mandela, tesame met ander ANC-lede, word skuldig bevind, maar die vonnis van nege maande tronkstraf word vir twee jaar opgeskort. Vir die volgende twee jaar mag Mandela nie vergaderings of byeenkomste bywoon nie.

Regspraktyk
Mandela en Oliver Tambo begin die eerste swart regspraktyk in die middestad van Johannesburg. Sake wat hulle aanvaar, sluit onder meer in swart mense wat vervolg word volgens die nuwe apartheidswette. Gedurende die jaarlikse ANC-konferensie word Mandela as adjunkpresident verkies. Hy ontwerp 'n plan vir die ANC om ondergronds te beweeg, die M-Plan.

1954 - Regsgraad in gedrang
Die Prokureursorde van Transvaal probeer Mandela se regsgraad afneem, maar die saak word verwerp.

1956 - Verraadverhoor
Die oggend van 5 Desember word Mandela by sy huis gearresteer vir hoogverraad. Hy word tesame met 150 ander politieke aktiviste aangekla van sameswering om die Suid-Afrikaanse regering met geweld omver te werp. Die verhoor vind plaas vanaf 1956 tot 1961. Al die beskuldigdes word vrygespreek. Kort na hierdie verhoor word omtrent die hele uitvoerende gesag van die ANC vir hoogverraad in hegtenis geneem en vir weke in gevangenskap gehou. Hierdie verhoor word uitgerek tot 1961.